Een escaperoom voor volwassenen kost veertig euro per persoon. Een escaperoom thuis kinderen kost je een middag voorbereiden en een cijferslot van drie euro. En hij is vaak leuker, want jij weet precies wat jouw kind wel en niet aankan.

Het lastige is dat de meeste escaperooms die je online vindt te makkelijk zijn, of juist zo moeilijk dat de helft van de groep afhaakt. Hieronder staat een draaiboek van twee uur met vijf raadsels die samen één code opleveren, plus een hintsysteem waardoor het nooit vastloopt.

Eén ding vooraf, want ouders vragen er altijd naar: bij een escape room kinderfeestje thuis sluit je nooit een kind op. De deur van de kamer blijft gewoon open. Alleen de kast zit op slot.

Een draaiboek van twee uur

De opbouw: vier raadsels geven elk een cijfer, het vijfde raadsel geeft de volgorde. Samen openen ze de klokkast. Rondom dat escapedeel van drie kwartier zit ontvangst, taart en een slot.

Duur	Wat je doet
10 min	Aanmelden in de werkplaats. Elk kind krijgt zijn eigen werkplaatsboekje, met zijn werkplaatsnaam erop. Daarna lees je voor wat er met de professor gebeurd is en waarom zijn klok stilstaat.
15 min	Logboek en gereedschap maken. Iedereen knipt zijn logboekje uit, zet er zijn werkplaatsnaam op en versiert het. In het logboek is plek voor vier cijfers. Dit is ook het opvangmoment voor wie later komt.
10 min	Tandwielen in beweging. Het opwarmspel. De hele groep wordt samen een machine die alleen loopt als iedereen meedraait.
25 min	De eerste drie raadsels. De wijzerplaten, de sleutelbos en het spiegelschrift. Zet de timer op 45 minuten en leg de drie hintkaarten zichtbaar op tafel.
20 min	De laatste twee raadsels en de kast. De wegende laden en de onzichtbare brief. Daarna weten ze niet alleen de vier cijfers, maar ook in welke volgorde ze op het slot moeten.
20 min	Taart aan de werkbank. De klok loopt weer, dus dat wordt gevierd. Ondertussen leest de logboekschrijver voor welke cijfers ze waar gevonden hebben. Groepsfoto.
15 min	De klok loopt weer. De brief van de professor komt uit de kast en wordt hardop voorgelezen. Daarna krijgt iedereen zijn diploma en zijn titel.
5 min	De werkplaats gaat dicht. Boekje in de hand, diploma onder de arm, tasje mee.

Drie raadsels om mee te beginnen

Deze drie raadsels kun je los gebruiken, ook als je verder niets doet. De oplossing staat er telkens bij, zodat je het zelf kunt nakijken.

Het Spiegelschrift, 10 minuten

Je hebt nodig: een spiegel, negen papieren tandwielen en een briefje in spiegelschrift.

Plak vooraf negen papieren tandwielen door de kamer, ook een paar op lastige plekken: onder een stoel, achter een gordijn. Het briefje in spiegelschrift is alleen te lezen als je het voor een spiegel houdt. Er staat: tel de tandwielen die ik heb laten rollen, dat is het cijfer dat je zoekt. Nu gaat de hele groep tellen, en dat gaat de eerste keer vaak mis. Laat ze twee keer tellen en pas als beide rondes hetzelfde getal opleveren mag het in het logboek. Het antwoord is 9.

De Wegende Laden, 8 minuten

Je hebt nodig: vier gelijke bakjes, rijst, watten, lepels en een steen.

Vul vier gelijke bakjes: één met watten, één met lepels, één met rijst en één met een steen onderin. Plak ze dicht zodat niemand kan kijken. Bij de bakjes ligt een briefje: het cijfer ligt onder de zwaarste. De tweetallen tillen om de beurt twee bakjes tegelijk op en leggen ze op volgorde van licht naar zwaar. Onder het zwaarste bakje zit het cijfer geplakt. Werkt dat niet in jouw huis, gebruik dan vier laden van een echte ladekast en leg er iets zwaars in.

De Onzichtbare Brief, 10 minuten

Je hebt nodig: wit papier, een witte kaars en potloden of dunne waterverf.

Schrijf vooraf met een witte kaars op wit papier. Druk stevig aan, de kaars laat een vetlaag achter die je niet ziet. De kinderen kleuren het hele vel over met de zijkant van een potlood of met dunne waterverf, en dan komen de letters vanzelf tevoorschijn. Laat ze om de beurt kleuren, elk een strook van boven naar beneden. Dan doet iedereen mee en gaat het bovendien sneller. Dit is het raadsel dat ze zich achteraf het beste herinneren.

Wat je nodig hebt

Voor een escaperoom 9 jaar hoef je bijna niets aan te schaffen. Dit is de hele lijst en het meeste ligt al ergens in huis.

• Een kast, koffer of stevige doos, plus een cijferslot met vier cijfers
• Een oude klok, of een grote klok die je zelf tekent
• Een spiegel en een zaklamp
• Tien tot twaalf sleutels en een klein doosje met een deksel
• Vier gelijke bakjes plus rijst, watten, lepels en een steen
• Een witte kaars en potloden of dunne waterverf
• Een timer of kookwekker
• Een rol schilderstape, die laat geen sporen op je muur achter
• Drie stukken karton voor de hintkaarten
• Papier van 160 gram voor de boekjes, 120 gram voor de logboekjes
• Ballonnen in okergeel, roestbruin en diepgroen
• Taart, limonade, een fles water en iets hartigs

Wat vaak misgaat

Je zet de kamer pas in terwijl de kinderen er al zijn. Zet de klok, de kast en alle raadsels klaar voordat het eerste kind binnenkomt. Daarna kom je er echt niet meer aan toe.

Je hebt geen hintsysteem. Dan loopt het vast en dan ga jij het antwoord zeggen, en dat is het einde van de spanning. Maak drie hintkaarten die de kinderen mogen inruilen, en spreek af dat elke hint een minuut van de klok kost. Dat zeg je hardop, vooraf. Ze gebruiken er meestal één.

Ze zijn te snel klaar. Een groep van tien jaar knalt soms in tien minuten door twee raadsels. Houd er dan eentje even achter en laat ze eerst alle negen tandwielen tellen. Dat kost langer dan je denkt.

Alleen de snelste twee doen mee. Dat gebeurt vaak. Laat het kind dat het minst aan het woord is geweest het slot draaien. Dat is geen troostprijs, dat is het mooiste moment van de middag.

Acht handen tegelijk in de kast. Staat het slot open, houd ze dan twee tellen tegen. Anders trekken ze er met z’n allen tegelijk in en scheurt de brief.

Wat het je kost om het zelf te doen

Alles hierboven kun je zelf uitwerken. Dit is waar de tijd in gaat:

• Vijf raadsels bouwen die op elkaar aansluiten. Elk raadsel levert iets op dat je bij het volgende nodig hebt, en dat moet werken bij zes kinderen én bij tien.
• De volgorde uitpuzzelen. Druk en rustig afwisselen, en uitkomen op de tijd dat de ouders voor de deur staan. Een blok dat tien minuten uitloopt haal je later niet meer in.
• De materialen maken. Uitnodigingen, passen, raadselkaarten, hintkaarten, sloten, diploma’s. Tekenen, op maat zetten, printen, en nog een keer printen omdat het net niet op een A4 past.
• De namen erin zetten. Acht kinderen, acht keer dezelfde handeling, op elk vel opnieuw.
• De boodschappenlijst uitrekenen. Hoeveel rietjes bij zes kinderen, hoeveel bij negen. Dat is de lijst waar je in de winkel achter komt dat er iets mist.

In het pakket is dat allemaal gedaan, met de namen van de kinderen er al in. Dat is waar je voor betaalt: niet voor de spelletjes, maar voor de avonden.

Alles al klaar

Wil je dit niet zelf uitwerken: het complete escaperoompakket staat klaar om te downloaden. Draaiboek van twee uur, vijf raadselvellen met de oplossing erbij, drie hintkaarten, logboekjes, passen en diploma’s, allemaal met de namen van de kinderen er al in. Printen op gewoon A4 en klaar.