Kinderen van acht, negen en tien hebben één ding nodig op een feestje: een echte opdracht. Geen spelletje waar ze doorheen kijken, maar iets waar ze twee uur lang in willen winnen. En ze willen weten hoeveel punten ze hebben.

Daarom werkt een kookfeestje voor kinderen zo goed op deze leeftijd. Teams van twee of drie, vier rondes met punten, en aan het eind één winnaar. Hieronder staat het draaiboek van twee uur, plus drie rondes die je vanmiddag al kunt spelen. Alles gaat koud, dus er komt geen pan op het vuur.

Een draaiboek van twee uur

Twee uur is precies genoeg voor een kinderfeestje 10 jaar met een wedstrijd erin. Korter en de laatste ronde valt weg, en juist die is het spannendst. De opbouw zit in de afwisseling: proeven, rennen, maken, zitten, maken, punten.

Duur	Wat je doet
10 min	Aanmelden en teams maken. Iedereen levert zijn uitnodiging in, kiest een keukennaam en krijgt een schort en een rolkaart. Jij noemt de teams op en wijst per team een werkplek aan. Vraag hardop of iedereen zijn handen gewassen heeft, want dat vergeten ze allemaal.
15 min	Ronde 1, blind proeven en ruiken. Acht bakjes met eten en zes dichte potjes met kruiden. Geblinddoekt proeven, ruiken en opschrijven wat het is. Eén antwoordblad per team, dan overleggen ze.
10 min	Tussenspel, de pelrace. Op tijd mandarijnen pellen, eieren pellen en banaan in gelijke plakjes snijden. Het snelste team krijgt punten, het netste team ook. Dit is het luidste blok van de middag.
25 min	Ronde 2, de mysterydoos. Elk team krijgt een dichte doos met vijf ingrediënten en maakt daar in twintig minuten iets van. Roep hardop af bij tien minuten, bij vijf en bij één, dan blijft dit blok op tijd.
20 min	Ronde 3, het mooiste bord. Iedereen krijgt precies hetzelfde setje fruit, yoghurt, saus en koekkruimels. Nu gaat het niet om wat je hebt, maar om hoe het eruitziet. Maak van elk bord een foto voordat er iemand van eet.
15 min	Aan tafel met de pubquiz. Iedereen eet op wat er gemaakt is. Tussendoor twintig quizvragen over eten. Ruim in dit blok mee op, want ze zitten toch.
15 min	Ronde 4, de eindopdracht. Eén opdracht voor iedereen: een wrap of een spies, in tien minuten. Halverwege komt er een geheim ingrediënt uit een afgesloten doos en dat moet er nog in. Deze ronde telt dubbel.
10 min	Punten tellen en de Gouden Garde. Tel de punten hardop op, ronde voor ronde. Het team met de meeste punten wint de garde. Daarna krijgt elk kind een diploma met een eigen titel.

Geef elk kind een vaste taak

Dit is het belangrijkste dat je vooraf kunt regelen. Deel bij binnenkomst rollen uit binnen elk team: teamleider, snijmeester, mixmeester, kruidenbaas, tijdbewaker, opmaker, proefmeester, opruimchef. Eén zin per kind is genoeg. De tijdbewaker roept hardop af bij tien, vijf en één minuut. De opruimchef zorgt dat de tafel van zijn team na elke ronde leeg is, en daar staat een bonuspunt op.

Die rollen zijn ook je redmiddel als één kind alles gaat doen. Dan hoef je niemand met zijn naam af te remmen, je zegt gewoon: nu is de opmaker aan de beurt.

Drie rondes voor deze leeftijd

Deze drie doen het het beste bij deze leeftijd. Je kunt ze los spelen, ook zonder de rest van het draaiboek.

1. Blind proeven en ruiken (15 minuten)

Nodig: acht kleine bakjes, zes potjes met deksel, blinddoeken of theedoeken, plastic lepeltjes en een antwoordblad per team.

Zet acht bakjes op een rij, genummerd 1 tot en met 8. Appel, komkommer, jonge kaas, banaan, augurk, honing, pindakaas en een rozijn werken goed. Daarnaast zes dichte potjes waar ze alleen aan mogen ruiken: kaneel, gedroogde basilicum, kerrie, een doorgesneden teentje knoflook, gekneusde munt en versgemalen peper. Doe keukenpapier over de potjes met een elastiek erom, dan kan niemand spieken.

Elk kind proeft geblinddoekt vier bakjes en ruikt aan drie potjes, de rest van het team doet de andere. Het team levert samen één antwoordblad in. Punten: één per goed geproefd bakje, twee per goed geraden kruid, want ruiken is moeilijker dan proeven. Nakijken doe je hardop aan het eind, bakje voor bakje, en dan laat je ze open zien. Zet een bak neer voor gebruikte lepeltjes, anders liggen er na drie minuten veertig lepeltjes op je aanrecht.

2. De pelrace (10 minuten)

Nodig: per team drie mandarijnen, drie gekookte eieren, een banaan, een snijplank, een botermes, een schaaltje en een afvalbak.

Drie minuten op de klok. In die tijd pelt het team zoveel mogelijk mandarijnen in hele partjes, pelt het de eieren heel en snijdt het de banaan in plakjes van gelijke dikte. Alles wat kapot is telt niet mee. Punten: één per heel partje, drie per heel gepeld ei, en vijf punten voor het team met de netste plakjes.

Het snelste team is bijna nooit het netste, en dat is precies waarom dit werkt. Ze moeten kiezen tussen hard gaan en netjes werken. Kook de eieren de dag ervoor, koud pellen gaat veel beter dan lauw. Tel zelf mee, want als elk team zijn eigen score bijhoudt klopt er niets van. Leg een oud tafelzeil of een baan bakpapier neer, dan rol je de schillen na afloop gewoon op.

3. De mysterydoos (25 minuten)

Nodig: per team een doos met dezelfde vijf ingrediënten, een snijplank, een botermes, een kom, een lepel en een bord.

Elk team krijgt een dichte doos met vijf ingrediënten en twintig minuten om er iets van te maken. Alle vijf moeten erin en er mag niets bij uit de koelkast. Vier combinaties die het doen: wrap, roomkaas, komkommer, gerookte kip en honing. Of brood, banaan, yoghurt, kaneel en honing. Of aardbeien, blauwe bessen, kiwi, yoghurt en koekkruimels. Of wrap, hummus, paprika, wortel en geraspte kaas.

Geef alle teams dezelfde doos. Verschillende dozen klinkt leuker, maar dan krijg je gezeur over wie de makkelijkste had. Punten: vijf voor smaak, drie voor hoe het eruitziet, twee als alle vijf de ingrediënten erin zitten. Proef zelf een hapje van elk bord met een schoon lepeltje en zeg hardop iets goeds voordat je een cijfer noemt.

Rond minuut vijf loopt er meestal een team vast. Ze staan naar vijf dingen te kijken en weten niet waar ze moeten beginnen. Help dan met één vraag: wordt het zoet of hartig. Meer niet. De rest komt vanzelf, en het blijft hun bord.

Wat je nodig hebt

Dit is de lijst voor acht kinderen in vier teams van twee.

• Fruit voor het proeven en de borden: appel, banaan, aardbeien, blauwe bessen, kiwi en mandarijnen
• Komkommer, paprika en wortel, allemaal rauw
• Wraps of tortillas, twee per kind, want de eerste mislukt bij de helft
• Een klein wit en een klein bruin brood
• Roomkaas, hummus en pindakaas, of appelstroop bij een notenallergie
• Kaas en gerookte kip of vega plakjes
• Yoghurt, chocoladesaus, honing en koekkruimels voor ronde 3
• Eieren, de dag ervoor gekookt, drie per team
• Vier snijplanken, botermessen voor de kinderen en één scherp mes voor jezelf
• Vier grote witte borden, kommen en schaaltjes, reken op vier per team
• Acht kleine bakjes en zes potjes met deksel voor ronde 1
• Plastic lepeltjes plus een bak voor de gebruikte, en vier theedoeken als blinddoek
• Een schort per kind, of een oud overhemd van achteren dichtgeknoopt
• Twee afwasteilen, een met sop en een met schoon water
• Keukenpapier, vuilniszakken en een afvalbak die midden op tafel kan staan
• Een timer, taart, limonade en bekers van 200 ml
• Een gewone garde met goudspray erover, als prijs
• Vier gekleurde vellen A4 als werkplek, pennen, stickers en uitdeelzakjes

Wat vaak misgaat

Je denkt dat er gekookt moet worden

Dat hoeft niet, en je moet het ook niet doen. Bij dit feest komt er geen fornuis en geen oven aan te pas. Alles wordt koud klaargemaakt: smeren, snijden, mixen, rollen en stapelen. Dat is geen afgezwakte versie, dat is gewoon hoe koude keuken werkt. Het echte verschil zit hem in het toezicht. Met acht kinderen in je keuken heb je twee handen. Staat er niets heet, dan hoef je niemand te bewaken en kun je rondlopen, punten geven en foto’s maken. Zet ook de blender of staafmixer alleen zelf aan, één team tegelijk aan het aanrecht.

Allergieën komen pas op de dag zelf boven tafel

Vraag ze uit bij de uitnodiging, niet aan de deur. Zet er letterlijk bij: laat het me weten als je kind iets niet mag eten, dan leg ik dat apart klaar. Blijft het antwoord vaag, bel die ouder dan even na. Vier dingen die daarna helpen. Leg één dienblad klaar dat notenvrij en lactosevrij is, met een sticker met de naam van het kind erop en niet met het woord allergie erop. Zet de pindakaas helemaal niet op tafel als er een notenallergie is, ook niet in een hoekje, want kruimels lopen door. Gebruik lactosevrije yoghurt voor alle teams, niemand proeft het verschil en jij hoeft geen twee sporen bij te houden. En geef één kind per team de rol van allergiewacht, die vooraf met jou langs de tafel loopt en aanwijst wat veilig is.

Je bent na afloop nog drie kwartier aan het opruimen

Bij een kookwedstrijd voor kinderen thuis ben je niet twee uur bezig, je bent twee uur bezig plus de nasleep. Tenzij je het opruimen in het feest inbouwt. Zet twee teilen op het aanrecht, een met sop en een met schoon water, en spreek af dat alles wat vies is er meteen in gaat, niet in de gootsteen. Zet de afvalbak midden op tafel, want schillen die drie stappen moeten reizen komen nooit aan. Dek de tafel af met een oud tafelzeil of bakpapier en rol dat aan het eind op. En ruim mee op tijdens het eetblok: terwijl ze zitten en de quiz doen staat de eerste lading al in de teil. Doe je het erna, dan zijn ze weg en sta jij alleen.

Eén team wint alles en de rest baalt

Er is één winnaar en dat mag op deze leeftijd, ze willen het zelfs. Maar geef elk team ook een eigen titel voordat je de winnaar noemt: het snelste team, het team met het mooiste bord, het team met het beste idee, het team met de schoonste werkplek. Bedenk die titels tijdens ronde 3, als je toch rondloopt, dan kloppen ze echt en dat horen ze. Kondig ook aan het begin al aan dat de laatste ronde dubbel telt, dan haakt het team dat achterloopt niet halverwege af.

Je gaat meehelpen

Je ziet een team worstelen en je pakt het mes. Vanaf dat moment is het jouw bord, en de andere teams zien dat meteen. Jij bent de jury, niet de kok. Loop rond, stel vragen, geef punten en houd de klok bij. Je handen blijven schoon, en dat is precies de bedoeling.

Wat het je kost om het zelf te doen

Alles hierboven kun je zelf uitwerken. Dit is waar de tijd in gaat:

• Vier kookrondes uitwerken. Recepten die een kind zelf kan maken, met een oven die maar één keer aan hoeft en een jury die iets te beoordelen heeft.
• De volgorde uitpuzzelen. Druk en rustig afwisselen, en uitkomen op de tijd dat de ouders voor de deur staan. Een blok dat tien minuten uitloopt haal je later niet meer in.
• De materialen maken. Uitnodigingen, passen, menukaarten, scorekaarten, kokssjerpen, diploma’s. Tekenen, op maat zetten, printen, en nog een keer printen omdat het net niet op een A4 past.
• De namen erin zetten. Acht kinderen, acht keer dezelfde handeling, op elk vel opnieuw.
• De boodschappenlijst uitrekenen. Hoeveel rietjes bij zes kinderen, hoeveel bij negen. Dat is de lijst waar je in de winkel achter komt dat er iets mist.

In het pakket is dat allemaal gedaan, met de namen van de kinderen er al in. Dat is waar je voor betaalt: niet voor de spelletjes, maar voor de avonden.

Ouder dan tien?

Voor kinderen van tien tot twaalf is een opdracht al snel te makkelijk. Die groep wil zelf beslissen: geen recept, maar een tafel vol ingrediënten, brigades van drie en een jury. Dat draaiboek staat in het artikel over het chef-kokfeest voor 10 tot 12 jaar, met Het Gouden Bord als pakket.

Alles al klaar

Dit draaiboek kun je zo overnemen. Wil je het niet zelf uitschrijven, dan staat De Gouden Garde bij ons klaar om te downloaden. Het draaiboek van twee uur, de vier rondes helemaal uitgewerkt met wat er in de bakjes en de dozen gaat, twintig quizvragen met de antwoorden, twaalf rolkaarten met keukennaam en taak, antwoordbladen, een puntenblad voor op de koelkast, uitnodigingen, vlaggetjes, naamwikkels en diploma’s met een eigen titel per kind. Namen invullen, printen op gewoon A4, klaar.

Werkt net zo goed voor een kinderfeestje 11 jaar als voor de groep die net twaalf is geworden, en met vier teams houd je het in een gewone keuken prima overzicht.